“`html
Google, gazeteciler için geliştirdiği araştırma aracı Pinpoint’e yapay zekâ yeteneklerini entegre etti. Journo’nun erken erişim programında test ettiği bu son özellik, çok sayıda belgeden otomatik zaman çizelgeleri oluşturma imkanı sunuyor.
2020 yılında tanıtılan Gazeteci Stüdyosu aracının parçası olan Pinpoint, yeni yapay zekâ fonksiyonlarıyla zenginleştirilmeye devam ediyor.
Pinpoint’in diğer benzer araçlardan ayrılan temel özelliği, gazetecilerin ücretsiz olarak sisteme yüksek sayıda PDF, el yazması belgeler, fotoğraflar, videolar, e-postalar ve ses dosyaları yükleyip bunları hızla analiz edebilme yeteneğidir.
Gazetecilik ilkeleri çerçevesinde, kişisel verilerinin ve anonim haber kaynaklarının kimliğini tehlikeye atabilecek hassas bilgilerin sadece yetkililerle paylaşılmasına önem verilmelidir. Google, Pinpoint koleksiyonlarının şirketin güvenlik sistemleri ile korunduğunu belirtiyor; varsayılan ayarlar altında gizli tutulan bu verilerin istenildiğinde herkesle paylaşılabileceğini vurguluyor.
Gazeteciler, Pinpoint üzerinde “koleksiyonlar” oluşturarak haber konularıyla ilgili dokümanlara erişebilir, bu belgelerden istenen verileri alarak otomatik bir şekilde e-tablolara dönüştürebilir, ses kayıtlarını yazıya dökebilir ve ekip olarak veri üzerinde çalışabilirler.
Bütün dünyadan birçok yayıncı, New York Times ve Corriere Della Sera’dan CNN Brezilya’ya kadar, araştırmacı gazetecilik çalışmalarında kullandıkları belgeleri kamuoyuyla paylaşmakta. Paylaşımlı koleksiyonlar ve spesifik etiketleme gibi araçlar, birden çok medya organizasyonunun katıldığı projelerde işbirliğini artırıyor.
Yeni Özellik: “Zaman Çizelgesi Oluştur”
Journo olarak 2020’den bu yana Pinpoint’e eklenen yeni özellikleri denemekteyiz. Bu özelliklerden biri, geçen hafta erken erişim programındaki kullanıcılara açıldı.
Pinpoint’e eklenen Gemini panelindeki “Create Timeline” (Zaman Çizelgesi Oluştur) işlevi, yüzlerce belgeyi saniyeler içinde inceleyerek tablolara dönüştürmemizi sağlıyor. Kullanıcılara sunulan CSV formatındaki bu zaman çizelgeleri, her bir satırın bağlamını gösteren kaynak metin bağlantılarıyla zenginleştiriliyor.
Örneğin, Türkiye’de gazetecilik alanında ilk doktora tezini 1914’te kaleme alan Ahmet Emin Yalman’nun çalışmasını Pinpoint’e yükleyerek bir deneme gerçekleştirdik. Bu kaynağı kullanarak Türkiye’deki basın özgürlüğünün tarihine dair bir zaman çizelgesi oluşturmasını istediğimizde, Pinpoint kısa sürede Excel gibi programlarla açılabilen bir CSV dosyası yarattı.
Zaman çizelgesinin çıktısı şu anda sadece İngilizce olarak sağlansa da Excel ve Google E-Tablolar gibi uygulamalarla hızlıca Türkçe’ye çevrilebiliyor. Google, Pinpoint’in tüm fonksiyonlarını yakın gelecekte daha fazla dil ve bölgeye genişletmeyi planladığını açıkladı.
Pinpoint koleksiyonlarına, belgeler bilgisayar üzerinden veya Google Drive bulut hizmetiyle yüklenebiliyor.
Kullanıcı, zaman çizelgesinin belirli bir konu üzerinde odaklanmasını isteyebiliyor, aksi takdirde araç otomatik olarak bir odak noktası belirliyor. Üstelik bu sürecin tamamlanması için tarayıcı açık bırakmak şart değil; sonuçlar görev kaydında saklanıyor.
Bu araç, resmi gazete arşivleri, mahkeme dosyaları, parlamento kayıtları, kamu ihalesi belgeleri ve e-posta arşivleri gibi çeşitli kaynaklardan örneğin haberlerin arka plan bilgisi için önemli özetler ve tablolar oluşturmada kullanılabiliyor. Zaman çizelgesi, belgelerin daha iyi anlaşılmasını sağlarken, onlardan olgulara dayanan bir akış çıkarılmasına olanak tanıyor.
Pinpoint’in ürettiği tablolar, belgelerdeki ilgili kısımlara tıklanabilir bağlantılar sunduğundan, bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek de oldukça kolaylaşıyor. Gazetecilere, sahada yapılan araştırmalar, doğrulamalar ve konuların bağlamlandırılması gibi önemli görevlerine daha fazla zaman ayırabilme imkanı sunuyor.
Elbette, yapay zekâ kullanan tüm araçlarda olduğu gibi, Pinpoint’te üretilecek çıktılar kullanıcılar tarafından bağımsız bir biçimde kontrol edilmelidir. Hassas araştırmalar için veri karşılaştırması, sahadan doğrulama ve alternatif kaynaklarla çapraz okuma gibi gazeteciliğin temel prensiplerine ihtiyaç devam etmektedir. 2023’te yayımladığımız Journo Yapay Zekâ (YZ) ve Üretsel YZ Kullanımı Yönergesinde bu gereksinimi vurgulamıştık.
“Dönüştür” Aracı: Verileri e-tabloya Dönüştürün ve Filtreleyin
Google, Pinpoint’in yapay zekâ destekli soru sorma ve özetleme yeteneklerini geçen yıldan beri duyurmuştu.
“Transform” (Dönüştür) isimli güncelleme ile, gazetecilerin ham veri setlerinden yapılandırılmış bilgiler çıkarma ihtiyacını belli bir ölçüde karşılamayı hedefliyor. Bu özellik, birbirine benzer veri tablolarını tek bir e-tabloya dönüştürerek arama, filtreleme ve düzenleme yapan gazeteciler için kullanım kolaylığı sağlıyor.
Örneğin, binlerce belgede geçen kişi, kurum ve yer isimleri, ilgili belgelerle bağlantılı bir biçimde listelenebiliyor. Bu özellik, dünya çapında kullanıma açıktır ve resmî belgeler veya PDF tarayıcılarından hızlı derlemeler yapmak isteyen gazeteciler için büyük avantaj sunuyor.
Google, Pinpoint’i, gazetecilerin geri bildirimleri ve katkıları sayesinde geliştirdi. ABD’den Hindistan’a, İsviçre’den Arjantin’e kadar birçok haber kuruluşu, araştırmalarında kullandıkları belge koleksiyonlarını Pinpoint üzerinden paylaşmaktadır. “Keşfedebileceğiniz diğer koleksiyonlar” bölümünden bu belgeleri inceleyebilirsiniz.
Örneğin Blue Ridge adlı haber radyosu, yüzlerce mahkeme belgesini incelerken Pinpoint’i tercih etti. InfoAmazonia isimli haber sitesi, Amazon yerlilerine ait topraklarla ilgili karbon kredisi projelerini araştırırken saatlerce süren ses kayıtlarını bu araçla deşifre etti. Boston Globe gazetesinin Pulitzer ödülü alan “Blind Spot” adlı trafik kazası dosyasındaki büyük veri setleri de Pinpoint ile analiz edildi.
Pinpoint’in temel yetenekleri herkesin kullanımına açıktır. Geliştirme aşamasındaki yeni özelliklere erken erişim sağlamak isteyen haber merkezlerinin bu formu doldurarak başvuruda bulunmaları gerekiyor.
İLGİLİ:
Uğur Mumcu 77 yaşında: Bugün olsa kirli iktidar ilişkilerini topluma ağ haritalarıyla anlatabilirdi
Veri Gazeteciliği için Derlediğimiz Veriler: Türkiye’yi Kapsayan 124 Veri Kümesi
Sigma Ödülleri Açıklandı: 2024’ün En İyi Veri Gazeteciliği Haberleri
“`
